درسنامه آموزشی قرآن کلاس هشتم
درس 12: سوره غافر، راز سرانگشتان
جلسۀ اوّل: سورۀ غافِر
وَ تَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ قِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۷۵﴾
حم ﴿۱﴾ تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ ﴿۲﴾ غَافِرِ الذَّنْبِ وَ قَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ ﴿۳﴾ مَا يُجَادِلُ فِي آيَاتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلَادِ ﴿۴﴾ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ الْأَحْزَابُ مِنْ بَعْدِهِمْ وَ هَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ وَجَادَلُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ ﴿۵﴾ وَ كَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ ﴿۶﴾ الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ ﴿۷﴾
ترتیل صوتی آیات سوره زُمَر و غافِر / آیه 75 و آیه 1 تا 7
رَبَّنَا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَ عَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَ أَزْوَاجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۸﴾ وَ قِهِمُ السَّيِّئَاتِ وَ مَنْ تَقِ السَّيِّئَاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۹﴾ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمَانِ فَتَكْفُرُونَ ﴿۱۰﴾ قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ ﴿۱۱﴾ ذَلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَ إِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ ﴿۱۲﴾ هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَ يُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَاءِ رِزْقًا وَ مَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ ﴿۱۳﴾ فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ ﴿۱۴﴾ رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ ﴿۱۵﴾ يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ لَا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ ﴿۱۶﴾
ترتیل صوتی آیات سوره غافِر / آیه 8 تا 16
آموزش مفاهیم
فعالیت اوّل (صفحه 114 کتاب درسی)
جدول زیر را کامل کرده و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
آمرزنده، قبولکننده، قبول میکند، بازگشت، فروفرستادن، کیفر
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | تَنزیل | نازل کردن، فرو فرستادن | 2 | غافِر | آمرزنده |
| 3 | قابِل | پذیرنده، قبول کننده | 4 | تَوب، تَوبَة | توبه، بازگشت |
| 5 | عِقاب | کیفر، مجازات | 6 | ذو، ذا، ذی | صاحب، دارایِ |
| 7 | طَول | نعمت فراوان | 8 | یَقبَلُ | قبول میکند، میپذیرد |
فعالیت دوم (صفحه 114 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- تَنزیلُ الکِتابِ: نازل کردن کتاب
2- مِنَ اللهِ العَزیزِ العَلیمِ: از سوی خداوند شکستناپذیر داناست.
3- غافِرِ الذَّنبِ: آمرزنده گناه.
4- قابِلِ التَّوبِ: قبول کننده توبه
5- شَدیدِ العِقابِ: سخت کیفر
6- ذِی الطَّّولِ: دارای نعمت فراوان.
7- اِلَیهِ المَصیرُ: به سوی او بازگشت است.
8- یَقبَلُ التَّوبَةَ: قبول میکند توبه را.
انس با قرآن در خانه (صفحه 115 کتاب درسی)
الف) خواندن روزانۀ قرآن کریم: هر روز در خانه یک صفحه از صفحات 467 تا 471 قرآن کریم را بخوانید.
ب) آیات 1 تا 3 سورهٔ غافر را ترجمه کنید.
1- تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ: نازل کردن کتاب از سوی خداوند شکستناپذیر داناست.
2- غَافِرِ الذَّنْبِ وَ قَابِلِ التَّوْبِ: آمرزنده گناه و قبول کنندهی توبه است.
3- شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ: سخت کیفر و دارای نعمت فراوان است.
4- لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ: نیست خدایی جز او.
5- إِلَيْهِ الْمَصِيرُ: به سوی او بازگشت است.
ج) از صفحهٔ 468 قرآن کریم چند ترکیب یا عبارت سادهٔ قرآنی انتخاب و معنا کنید.
1- اِنَّ الذّین کَفرُوا: قطعاً کسانی که کافر شدند.
2- مِنَ السماءِ رِزقاً: از آسمان روزی را.
3- عَلَی الله: بر خدا.
د) در صفحهٔ 468 قرآن کریم آمده است که فقط خدا را بخوانیم، در حالی که دین خود را برای او خالص میکنیم؛ یعنی سعی میکنیم همهٔ کارهای خود را برای خدا و رضایت او انجام دهیم. این عبارت را یافته و همراه با معنا بنویسید.
جلسۀ دوم: سورۀ غافِر
إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ لَارَيْبَ فِيهَا وَ لَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۵۹﴾ وَ قَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴿۶۰﴾ اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَ النَّهَارَ مُبْصِرًا إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَايَشْكُرُونَ ﴿۶۱﴾ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ ﴿۶۲﴾ كَذَلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِينَ كَانُوا بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿۶۳﴾ اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَ السَّمَاءَ بِنَاءً وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۴﴾ هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۵﴾ قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءَنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِنْ رَبِّي وَ أُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۶﴾
ترتیل صوتی آیات سوره غافِر / آیه 59 تا 66
آموزش مفاهیم
فعالیت اوّل (صفحه 117 کتاب درسی)
جدول زیر را کامل کرده و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
شکل داد، غذاهای پاک، صورتها، بَنا
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | اُدعوا | بخوانید | 2 | اَستَجِب | (تا) پاسخ دهم |
| 3 | قَرار | جایگاه امن | 4 | بِناء | بنا، سرپناه |
| 5 | صَوَّرَ | شکل داد | 6 | صُوَر | صورتها، جمع صورَة |
| 7 | طَیِّبات | غذاهای پاک | 8 | تَبارَكَ | برقرار و پرخیز است |
فعالیت دوم (صفحه 117 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- اُدعونی: بخوانید مرا.
2- اَستَجِب لَکُم: (تا) پاسخ دهم برایتان.
3- صَوَّرَکُم: شکل داد شما را.
4- فَاَحسَنَ صُوَرَکُم: پس نیکو ساخت صورتهای شما را.
5- وَ رَزَقَکُم مِنَ الطَّیِّبٰتِ: و روزی داد شما را از غذاهای پاک.
6- فَتَبارَكَ اللهُ: پس برقرار و پرخیز است خدا.
انس با قرآن در خانه (صفحه 118 کتاب درسی)
الف) خواندن روزانۀ قرآن کریم: هر روز در خانه یک صفحه از صفحات 472 تا 476 قرآن کریم را بخوانید.
ب) این عبارات قرآنی از سورهٔ غافر را ترجمه کنید.
1- وَ قَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ: و گفت پروردگارتان بخوانید مرا (تا) پاسخ دهم شما را.
2- اللَّهُ الَّذِی جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَ السَّمَاءَ بِنَاءً: خدایی که قرار داد برای شما زمین را جایگاه امن و آسمان را سرپناه.
3- وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ: و شکل داد شما را پس نیکو ساخت صورتهای شما را و روزی داد شما را از غذاهای پاک.
4- ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ: این خدا است، پروردگار شما.
5- فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ: پس برقرار و پرخیز است خدا، پروردگار جهانیان.
ج) از صفحهٔ 474 قرآن کریم چند ترکیب یا عبارت سادهٔ قرآنی انتخاب و معنا کنید.
1- اَکثر الناس: بیشتر مردم
2- لا اِله اِلا هُو: نیست خدایی جز او
3- جَعَلَ لَکُم: قرار داد برای شما
د) در آیات صفحهٔ 474 قرآن کریم، خدای مهربان، همهٔ بندگان خود را دعوت میکند تا دست نیاز بهسوی آن خالق بینیاز بلند کرده تا خواست آنها را اجابت کند. این عبارت کوتاه، زیبا و امیدبخش را همراه با معنا بنویسید، همیشه آن را زمزمه کرده و به مفهوم آن توجه داشته باشید.